oktober 21, 2019

Effectief leiderschap door het werken met kernkwadranten

Wie kent het niet: Je bent met iemand in gesprek en merkt zelf dat je veel feller of geïrriteerder reageert dan normaal. En steeds weer met deze zelfde persoon. We roepen dan al snel dat die iemand iets heeft of doet dat in onze allergie zit. 

In de meeste gevallen ga je zo iemand uit de weg of je probeert discussies te vermijden en beperkt het contact tot het hoogstnoodzakelijke. Werkt prima. Maar mogelijk laat je ook iets moois liggen, want….

Zijn we niet allemaal spiegels van en voor elkaar? Wat zegt die reactie die jullie op elkaar hebben nu eigenlijk over jou? Zal die persoon hetzelfde ervaren in het gesprek met jou? Grote kans dat dat zo is. Kortgezegd, jij bent misschien wel net zo irritant als die ander. Lekkere boodschap he? Maar hier komt het interessante.

De wijze waarop je elkaar ervaart zegt namelijk enorm veel over jullie kwaliteiten. Er is iets waar je zo goed in bent, dat jij die kwaliteit heel erg graag, vaak en veel in wilt zetten. Per slot van rekening voel je je dan op je best. En een grote kans dat je juist omwille van deze kwaliteit op jouw functie of positie zit. 

Maar wat gebeurt er als je een kwaliteit te veel inzet? Als je deze kwaliteit overdrijft kom je in een valkuil terecht. En deze valkuil is eigenlijk altijd een overtreffende trap en overdreven kwaliteit die zich laat zien. Bijvoorbeeld iemand die doortastend is kan al snel dominant worden, iemand die enthousiast is en dit overdrijft kan overheersend worden, iemand die zorgzaam is en dit overdrijft kan betuttelend zijn. In de kern hele mooie eigenschappen maar in de overdreven vorm is het niet prettig voor de ander. 

Een tool die je hier heel veel inzicht over kan geven en handvatten om dit in je organisatie, afdeling, familie, relatie etc. in te zetten, is het invullen van het kernkwadrant. Verbeter de wereld, begin bij jezelf. En daarmee heeft dat direct invloed op de ander. Hoe mooi is dat?

Een kernkwadrant is een overzicht van jouw kwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën. Het is verhelderend om te zien hoe deze vier gedragingen met elkaar verbonden zijn. Onderstaand een voorbeeld:

Onderstaand leg ik uit hoe je zo’n kernkwadrant in kunt vullen:

KWALITEIT

Kernkwaliteiten zijn jouw specifieke sterktes. Als je een echte kracht van jouzelf zou moeten noemen, wat zou je dan zeggen? Of wat is de kwaliteit die anderen vaak als eerste over jou zeggen? Deze vaak hele duidelijke kwaliteiten noemen we een kernkwaliteit. 

VALKUIL

Wanneer je deze kernkwaliteit goed beheerst en op waarde weet te schatten, helpt deze kwaliteit je bij veel situaties in je leven. Soms hebben we de neiging om te veel de nadruk te leggen op zo’n kwaliteit waardoor je het overdrijft en de kwaliteit lastig wordt voor jezelf of voor je omgeving. Deze overdrijving noemen we je valkuil. 

ALLERGIE EN UITDAGING

Je hebt ongetwijfeld ook weleens met mensen gewerkt of privé contact (gehad) met mensen waarin je merkt dat je erg geïrriteerd raakt. Allergisch misschien zelfs, zoals we hierboven al besproken hebben. Je ergert je aan zijn/haar houding, manier van doen of laten en weet zeker dat je zelf nooit zo zou doen. 

Het interessante van deze allergische reacties is dat deze eigenlijk ook iets over jou zeggen. Vaak is het namelijk het positief tegenovergestelde van jouw valkuil, of ook wel het teveel van jouw uitdaging. 

De persoon die dit gedrag vertoont zit waarschijnlijk in zijn/haar eigen valkuil. Met andere woorden: zijn/haar kwaliteit is te veel overdreven. Wanneer je uit deze allergie dan de kwaliteit haalt, door het TE eraf te halen, is de kans heel groot dat deze kwaliteit jouw eigen uitdaging is. De uitdaging in jouw kernkwadrant is namelijk altijd het positief tegenovergestelde van jouw eigen valkuil. Van de allergie van diegene kan jij dus heel waarschijnlijk iets leren. 

IN DE PRAKTIJK

Wanneer je met mensen werkt, kan je deze tool heel mooi gebruiken om zelfinzicht te krijgen in de wijze waarop jij op mensen reageert maar je kunt het dus ook gebruiken om iemand weer attent te maken op zijn/haar kwaliteit op het moment dat deze gedrag vertoont waarvoor jezelf allergisch bent. Let maar eens op welke interessante gesprekken of gedragingen je vervolgens krijgt als je deze persoon weer richting de kwaliteit complimenteert. Knap staaltje omdenken. 

Oefening: 

  • Neem 1 (of meer) kernkwaliteit(en) van jezelf en plaats deze in het kernkwadrant. Vul vervolgens je valkuil, allergie en uitdaging in. 
  • Tip: probeer ook eens iemand voor de geest te halen die zogenaamd in jouw allergie zit en vul het kernkwadrant eens omgekeerd in. Wat kan jij leren van deze persoon? En wat is zijn/haar kernkwaliteit? 
  • Tip2: het is soms lastig om de juiste woorden te vinden. Ik heb een lijstje gemaakt met veel voorkomende kernkwadranten. Wil je deze graag ontvangen? Vraag deze hier aan en ontvang deze direct in je mailbox.

Het werken met een kernkwadrant vergt oefening en inzicht maar je zult merken hoe meer je deze toepast hoe sneller en makkelijker je je gesprekken om kan zetten in effectieve en vooral constructieve gesprekken. 

MEER WETEN?

Ben je geïnteresseerd geraakt in het toepassen van kernkwadranten en wil je graag meer weten? Regelmatig geef ik (korte) trainingen over het omgaan en werken met kernkwadranten. En ook in onze Praktijkopleiding P&O en Arbeidsrecht werken we veel met de kernkwadranten. Het helpt onze deelnemers aan mooie inzichten en veranderingen in leidinggeven en communicatie.  

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin